تروریستهای حماس در راهپیمایی غزه در ۱۹ ژوئیه ۲۰۲۳. عکس از مجدی فتحی/تیپیاس-ایل
دستگیریها و انبار تسلیحات
گزارشی در نوامبر ۲۰۲۵ از سوی مرکز اطلاعاتی و تروریستی میر آمیت، مجموعهای از دستگیریها در اروپا را که به فعالیتهای مرتبط با حماس گره خورده بود، تشریح کرد و ارزیابی نمود که این گروه شبکههایی با تمرکز بر آمادگی عملیاتی، از جمله انبار تسلیحات، به جای صرفاً جمعآوری کمک مالی و فعالیت سیاسی، ایجاد کرده است. این گزارش روند را به پروندههای آلمان و دانمارک در اواخر سال ۲۰۲۳ مرتبط دانست و عوامل مرتبط با زیرساخت گستردهتر حماس را شناسایی کرد.
در اطلاعیهای جداگانه در همان ماه، دفتر نخستوزیر بنیامین نتانیاهو اعلام کرد که موساد یک زیرساخت تروریستی حماس «در قلب اروپا» را کشف کرده است که شامل انبارهای تسلیحات و کانالهای لجستیکی برای امکانپذیر ساختن حملات در خارج از کشور در صورت فعالسازی بود. چندین عامل حماس در آلمان و اتریش دستگیر شدند. مقامات اتریشی سلاح و مواد منفجره متعلق به محمد نعیم را که پدرش، باسم نعیم، عضو دفتر سیاسی حماس و ساکن خارج از کشور است، ضبط کردند.
این تحولات همچنین در پسزمینه لفاظیهای فزاینده رادیکال در برخی تظاهرات طرفدار فلسطین در اروپا رخ میدهد، جایی که شعارهای «جهانیسازی انتفاضه» به طور مکرر شنیده میشود. این شعار فراخوانی برای گسترش خشونت علیه یهودیان فراتر از اسرائیل و سرزمینهای فلسطینی است.
دکتر مایکل میلشتاین، رئیس انجمن مطالعات فلسطین در مرکز موشه دایان در دانشگاه تلآویو و رئیس سابق بخش فلسطین در اطلاعات نظامی اسرائیل، به تیپیاس-ایل گفت: «کل داستان عملیات حماس در غرب به یک تحول دراماتیک عظیم اشاره دارد که در سالهای اخیر آغاز شده است.»
میلیشتاین گفت که بیش از ۳۰ سال، رویکرد حماس بر اساس دستورالعمل دیرینه رهبر معنوی و بنیانگذار این گروه، شیخ احمد یاسین، این بود که خارج از «فلسطین» تاریخی فعالیت نکند. اما او افزود که در سالهای اخیر این گروه شروع به راهاندازی سلولهای تروریستی در اروپا کرده است.
میلیشتاین گفت: «من به کشورهای اروپایی میگویم که بیدار شوند. حماس در حال سرمایهگذاری و برنامهریزی برای سرمایهگذاری تلاش بسیار بیشتری در حوزههای جدیدی است که این گروه قبلاً در آنها فعالیت نمیکرد. بنابراین به آلمانیها، بلژیکیها، فرانسویها و دانمارکیها میگویم که بیدار شوند.» وی خاطرنشان کرد که زیرساختهای مالی از طریق بنیادهای خیریه و سازمانهای اخوانالمسلمین در اروپا در حال حاضر در دسترس این گروه است.
وی گفت: «وقتی به همه چیزهایی که تاکنون در سوئد، آلمان، دانمارک و اتریش فاش شده نگاه میکنید، قطعاً نگرانکننده است.»
تحلیلگران ضدتروریسم اروپایی و آمریکایی نیز به طور مشابه هشدار دادهاند که موارد اخیر در سراسر قاره نشاندهنده تغییری در موضع حماس از فعالیتهای سیاسی و مالی به سمت آمادگی عملیاتی است.
بیبی ون گینکل، همکار پژوهشی در مرکز بینالمللی مبارزه با تروریسم در لاهه، در مصاحبهای در سال ۲۰۲۳ با رسانههای هلندی هشدار داد که ظهور زیرساختهای عملیاتی حماس در اروپا نشاندهنده یک تغییر استراتژیک خواهد بود. وی گفت: «اگر واقعاً شبکهای از حماس در اینجا در اروپا وجود داشته باشد و آنها انبارهای تسلیحات داشته باشند، این یک تغییردهنده بازی است.»
این ارزیابی در تحلیلی در سال ۲۰۲۵ توسط مرکز مبارزه با تروریسم در وست پوینت تکرار شد که پروندههای جنایی اخیر در آلمان و دانمارک را بررسی کرده بود. در این گزارش آمده است: «این پروندهها نشان میدهند که حماس چندین سال قبل از کشتار ۷ اکتبر، برنامهریزی اضطراری برای حملات احتمالی در اروپا را آغاز کرده بود، از جمله انبار کردن سلاحهای سبک در انبارهای تسلیحات در چندین کشور اروپایی.»
نویسندگان نتیجه گرفتند که این پروندهها نشاندهنده آمادگیهایی است که فراتر از جمعآوری کمک مالی یا فعالیتهای سیاسی بوده و نشاندهنده تغییری به سمت توانایی عملیاتی خارجی است.
فلسطینیان در غزه از کنار بیلبوردی با تصویر صالح العاروری، فرمانده حماس، در ۲۷ اوت ۲۰۲۳ عبور میکنند. عکس از مجدی فتحی/تیپیاس-ایل
فشار ایران
آیلام به تیپیاس-ایل گفت که تلاش حماس برای گسترش فعالیتهای خود در خارج از کشور باید به عنوان بخشی از یک مسیر استراتژیک گستردهتر مرتبط با محیط عملیاتی منطقهای حماس دیده شود.
به گفته آیلام، ابتکار حماس برای فعالیت فراتر از غزه، اسرائیل، لبنان و سوریه پروژه شخصی صلاح العاروری، از رهبران ارشد حماس بود که در سال ۲۰۲۴ توسط اسرائیل در بیروت کشته شد. العاروری، که معاون رئیس دفتر سیاسی حماس بود، رابط اصلی این گروه با ایران و حزبالله و معمار کلیدی بسیاری از عملیاتهای تروریستی بود. العاروری چهره کلیدی در آوردن حماس به مدار نزدیکتر با تهران بود.
آیلام به دیداری اشاره کرد که به گفته او در فوریه ۲۰۱۹ بین العاروری و دیگر مقامات ارشد حماس، در کنار مقامات حزبالله و نیروی قدس ایران در لبنان برگزار شد.
آیلام توضیح داد: «ایران حماس را تحت فشار قرار داد تا دکترین ایجاد زیرساختهای جهانی برای حملات را اتخاذ کند و گفت که این امر حماس را دوباره در صدر دستور کار جهانی قرار خواهد داد. آنها یک سرمایهگذاری مشترک را پیشنهاد دادند که در آن ایران با بودجه، هویتهای جعلی، آموزش و مهمات کمک خواهد کرد.»
آیلام گفت که استدلالی که به گفته او به حماس ارائه شد، شامل این ایده بود که حماس موقعیت بهتری برای فعالیت در میان جوامع فلسطینی-سنی در غرب خواهد داشت. وی گفت که این به عنوان راهی برای گسترش دامنه دسترسی و ایجاد توانایی فراتر از حوزه عملیاتی سنتی حماس مطرح شد.
آیلام افزود: «این یک تغییر استراتژیک بود که در آن حماس توسط نیروی قدس ایران و حزبالله هدایت و الهام گرفته شد، اما قصد داشت اجرای آن را به تنهایی انجام دهد... نه فقط علیه اهداف یهودی.» وی افزود که این گروه به دنبال ایجاد توانایی عملیاتی با صبر و حوصله به جای حملات پراکنده، از جمله با استفاده از شبکههای جنایتکار محلی بود.
آیلام گفت که به عنوان بخشی از این رویکرد، عوامل حماس سلاحها را در انبارهای زیرزمینی علامتگذاری شده با GPS در نزدیکی بزرگراهها در چندین کشور از جمله بلغارستان، لهستان، آلمان، اتریش، دانمارک و انگلستان پنهان کردند.
آیلام گفت که در ژوئن ۲۰۲۳، در حالی که حماس ماهها قبل از حمله ۷ اکتبر به اسرائیل آماده میشد، عواملی برای بررسی آمادگی این انبارها اعزام شدند.
وی گفت: «اگر ما در آن زمان از این موضوع اطلاع داشتیم، شاید میتوانستیم استنباط کنیم که اتفاق بزرگی در اسرائیل نیز در شرف وقوع است. اما هیچکس در زمان واقعی از آن خبر نداشت.»
وی گفت که نهادهای امنیتی اسرائیل بعداً سرنخهایی را پیدا کردند که به اختلال در آنچه او یک حمله احتمالی برای ۸ اکتبر ۲۰۲۳ در اروپا توصیف کرد، کمک کرد.
هم آیلام و هم میلشتاین گفتند که پروندههای افشا شده تاکنون در سراسر اروپا باید به عنوان شاخصهای هشداردهنده تلقی شوند.
آیلام گفت: «حماس اکنون در غزه، لبنان، سوریه و اردن ضعیف است، بنابراین حملات خارجی راهی برای این گروه است تا مرتبط باقی بماند. من شکی ندارم که وقتی احساس نیاز کنند، تلاش خواهند کرد تا حملاتی را در خارج از کشور انجام دهند. زیرساختها هنوز وجود دارند، تنها بخشی از آن تاکنون کشف شده و آنها میتوانند بیشتر بازسازی کنند.»
«غرب باید هوشیار باشد.»
