یک مقاله که اخیراً در نشریه Nature Reviews Earth & Environment منتشر شده است، توسط تیمی بینالمللی از پژوهشگران، از جمله پروفسور زوهر گویرتزمن از سازمان زمینشناسی اسرائیل، نشان میدهد که چگونه دینامیک گوشته زمین منجر به بسته شدن دریای باستانی تتیس، یک گذرگاه دریایی که زمانی اقیانوسها را به هم متصل میکرد، و تبدیل آن به یک پل زمینی پیوند دهنده آفریقا و آسیا شد. در نتیجه، آب و هوا تغییر کرد و مهاجرت گسترده حیوانات رخ داد.
فرآیندهای تکتونیکی که طی ۶۶ میلیون سال گذشته رخ دادهاند، منجر به بسته شدن دریای باستانی تتیس و تشکیل رشتهکوههای توروس و زاگرس در منطقه برخورد بین قارههای آفریقا-عربستان و اوراسیا شد. جایگزینی یک گذرگاه دریایی – که زمانی اقیانوس اطلس را با اقیانوس هند-آرام پیوند میداد – با یک پل زمینی که آفریقا و آسیا را (از طریق کریدور شام) به هم متصل میکند، مجموعهای از فرآیندهای دوربرد را آغاز کرد: گردش اقیانوسی جهانی تغییر کرد که به نوبه خود بر آب و هوا تأثیر گذاشت. در نتیجه این تغییرات، گونههای جانوری خشکیزی شروع به مهاجرت در سراسر پل زمینی کردند، در حالی که گونههای دریایی به طور جداگانه در محیطهای منزوی تکامل یافتند و منجر به تغییراتی در تنوع زیستی شد.
در این مقاله، نویسندگان علل و پیامدهای بسته شدن آبراه تتیس را بررسی کرده و فرآیندهایی را که طی ۶۶ میلیون سال گذشته (دوران سنوزوئیک) توپوگرافی منطقه را شکل دادهاند، کمیسازی میکنند. آنها توضیح میدهند که چگونه تشکیل یک ستون گوشته داغ در شرق آفریقا (ستون آفار) و جریان شمالی آن، پدیدهای موسوم به توپوگرافی پویا را ایجاد کرد که منطقه وسیعی را بالا آورد و فعالیتهای آتشفشانی گستردهای را آغاز کرد. بعدها، در دوره میوسن، بالا آمدن پویا در شمال عربستان، منطقهای وسیع را که پیش از این زیر آب بود (شامل شمال عربستان سعودی، شمال مصر، شبه جزیره سینا، اسرائیل، اردن، سوریه، لبنان و عراق) بالا آورد و آشکار ساخت و یک پل زمینی دائمی بین آفریقا و آسیا ایجاد کرد. این ارتباط زمینی جدید، یکی از مهمترین مهاجرتهای جانوری دوران سنوزوئیک را امکانپذیر ساخت. علاوه بر این، تغییرات در گردش اقیانوسی جهانی بر تضادهای دما و شوری بین اقیانوسهای اطلس، هند و آرام تأثیر گذاشت و منجر به الگوی گردش اقیانوسی مدرن شد. نویسندگان پیشنهاد میکنند که این تغییرات ممکن است در روند خنک شدن سنوزوئیک نقش داشته باشند و بالا آمدن کمربند آفریقا-عربستان ممکن است در توسعه سیستم موسمی مدرن آسیایی نقش داشته باشد.
