توسط TPS-IL • ۲۴ مه ۲۰۲۶
اورشلیم، ۲۴ مه ۲۰۲۶ (TPS-IL) — یک گروه فیسبوکی که توسط نوادگان بازماندگان هولوکاست که پس از جنگ جهانی دوم توسط مقامات بریتانیایی در قبرس بازداشت شده بودند، ایجاد شده است، به بایگانی غیرمنتظرهای از حافظه جمعی تبدیل شده است و به بازسازی تاریخچههای خانوادگی کمک میکند که در بسیاری از موارد تقریباً از دست رفته بودند، طبق یک مطالعه جدید در دانشگاه بن گوریون.
این تحقیق که توسط دکتر آیلیت کلاین-کوهن انجام شده و در مجله علمی Memory, Mind and Media منتشر شده است، بررسی میکند که چگونه نوادگان بازماندگان از رسانههای اجتماعی برای حفظ داستانها، اسناد و عکسهای خانوادگی مرتبط با اردوگاههای بازداشت قبرس استفاده میکنند. این اردوگاهها که توسط مقامات بریتانیایی در چارچوب قیمومیت بریتانیا بر فلسطین اداره میشدند، بین سالهای ۱۹۴۶ تا ۱۹۴۹ میزبان دهها هزار پناهنده یهودی بودند که تلاش میکردند به فلسطین تحت قیمومیت برسند.
کلاین-کوهن گفت که جامعه فیسبوکی نشان میدهد که چگونه پلتفرمهای دیجیتال میتوانند به نوادگان در بازیابی تاریخچههای خانوادگی پراکنده کمک کنند.
او گفت: «اگر این امر باعث شود گروهی از مردم در هر کجای دنیا احساس کنند که آنها نیز میخواهند تاریخ گذشته را برای خود کاوش کنند، قدرت این مطالعه در این است که ممکن است کسی را برای انجام همین کار در زمینه دیگری الهام بخشد.»
او توضیح داد که شرکتکنندگان در این گروه درک عمیقتری از روایتهای شخصی و خانوادگی خود به دست آوردهاند.
او به TPS-IL گفت: «در اصل، این مطالعه درباره روشی صحبت میکند که نوادگان بازماندگان هولوکاست داستانهای کمتر آشنا را جستجو میکنند تا درک عمیقتری از خود و داستانهای خانوادگی مرتبط با قبرس پیدا کنند. در عین حال، این امر به توانایی شبکههای اجتماعی اشاره دارد که به روایتهای کمتر آشنا اجازه میدهد تا ظهور کرده و بخشی از گفتمان عمومی شوند، بهویژه داستانهای مرتبط با رویدادهای آسیبزا، جستجوی هویت شخصی و فرآیند مقابله با تروما بین نسلی.»
بر اساس این تحقیق، این گروه آنلاین به عنوان فضایی مشترک عمل میکند که در آن نوادگان شهادتها را به اشتراک میگذارند، به دنبال بستگان میگردند و قطعاتی از داستانهایی را که اغلب دههها در خانوادهها ناگفته مانده بود، کنار هم قرار میدهند.
کلاین-کوهن ۶۸۷ پست و نظر منتشر شده توسط اعضای گروه را در طول سال ۲۰۲۲ تجزیه و تحلیل کرد. او تأکید کرد که این مطالعه کیفی بوده و قصد ارائه نمایش آماری از تمام نوادگان بازماندگان اردوگاه قبرس را نداشته است.
او گفت: «برای من، آنچه این جامعه را بهویژه منحصربهفرد میکند این واقعیت است که هیچ نهاد رسمی پشت آن و هیچ مؤسسه رسمی وجود ندارد. هیچ بایگانی پشت آن نیست. با این حال، مردم همچنان گرد هم میآیند و داستانها و خاطرات را با یکدیگر به اشتراک میگذارند.»
کلاین-کوهن در پاسخ به این سوال که رابطه بین واقعیت تاریخی و حافظه چیست، گفت که این یک تنش ذاتی در تحقیقات تاریخی است.
او توضیح داد: «لحظهای که اتفاقی میافتد، تمام میشود و حافظه، چه خوب و چه بد، جایگزین آن میشود. این تنش ابدی بین حافظه و تاریخ است.»
اردوگاههای بازداشت قبرس در اوت ۱۹۴۶ توسط بریتانیا با هدف محدود کردن مهاجرت یهودیان به فلسطین تحت قیمومیت طبق سیاست بریتانیا در آن زمان تأسیس شد. بیش از ۵۰ هزار پناهنده یهودی، که بسیاری از آنها بازماندگان هولوکاست بودند، قبل از تأسیس دولت اسرائیل از این اردوگاهها عبور کردند. تخمین زده میشود که ۸۰ درصد آنها بین ۱۳ تا ۳۵ سال سن داشتند. شرایط شامل ازدحام جمعیت، بهداشت ضعیف و فقدان حریم خصوصی بود.
کلاین-کوهن گفت که با وجود اهمیت تاریخی آنها در داستان گستردهتر مهاجرت یهودیان پس از جنگ و تأسیس اسرائیل، اردوگاههای قبرس در مقایسه با روایتهای دیگر هولوکاست و پس از هولوکاست، توجه نسبتاً محدودی را به خود جلب کردهاند.
نحوم بوگنر، مورخی که داستان قبرس را به طور گسترده تحقیق کرده است، به محققان گفت که «مورد اخراج قبرس به گونهای حذف شد که گویی با دست نامرئی» انجام شده است و «در آنچه منتشر شد، اولویت روشنی به قسمتهای قهرمانانه در دریا» داده شد، که اشاره به تلاشها برای مهاجرت غیرقانونی به فلسطین تحت قیمومیت داشت.
به گفته کلاین-کوهن، نوادگانی که در این گروه شرکت میکنند صرفاً نوستالژی را به اشتراک نمیگذارند، بلکه به طور فعال تاریخچههای خانوادگی پراکنده را در نسلهای مختلف بازسازی میکنند.
یکی از پستهای ذکر شده در این مطالعه توسط زنی نوشته شده بود که فقط با نام مایا معرفی شده بود و گفت که پدربزرگ و مادربزرگش پس از آزادی از اردوگاه کار اجباری برگن-بلزن در قبرس بازداشت شده بودند.
این پست بیان میکرد: «در خانواده من، مانند بسیاری دیگر، به ندرت درباره فصلهای دشوار و دردناک زندگی که پیش از آغاز جدیدشان در اسرائیل بود، صحبت میشد. مانند بسیاری از نسل دوم و سوم، من با اطلاعات بسیار کمی درباره گذشته خانوادهام، با سوالات فراوان و با تمایل، یا حتی نیاز، به کشف بیشتر، باقی ماندم.»
کلاین-کوهن گفت که چنین شهادتهایی نشان میدهد که چگونه جوامع دیجیتال شکافهای ناشی از سکوت در بسیاری از خانوادههای بازماندگان را پر میکنند.
او فضای آنلاین را «یک حوزه عمومی پویا از طریق یک گروه فیسبوک» توصیف کرد، جایی که نوادگان به طور جمعی حافظه را حفظ و تفسیر مجدد میکنند.
این مطالعه همچنین بر یک تغییر گستردهتر در نحوه انتقال حافظه هولوکاست در نسلهای مختلف تأکید میکند.
کلاین-کوهن گفت در حالی که بزرگداشت سنتی اغلب بر موزهها، مراسم و بایگانیهای رسمی متمرکز بوده است، پلتفرمهای دیجیتال به طور فزایندهای به نوادگان اجازه میدهند تا حافظه را از پایین از طریق شهادت شخصی و مشارکت جمعی شکل دهند.
