سازمان فضایی آمریکا، ناسا، تلسکوپ فضایی اولتراست (ULTRASAT) اسرائیل را در سال ۲۰۲۶ به مدار بالای زمین پرتاب خواهد کرد؛ این پروژه شاخص آژانس فضایی اسرائیل در وزارت نوآوری، علم و فناوری و مؤسسه علوم وایزمن است. توافق همکاری که هفته گذشته بین آژانس فضایی اسرائیل و ناسا منعقد شد، مشارکت طرفین در این پروژه را تعمیق خواهد بخشید.
تلسکوپ اولتراست برای متحول کردن توانایی ما در شناسایی و تحلیل رویدادهای گذرا در کیهان، که به طور مختصر در آسمان ظاهر میشوند، مانند ستارههای در حال ادغام یا انفجار، طراحی شده است.
بر اساس توافق بین آژانس فضایی اسرائیل در وزارت نوآوری، علم و فناوری و ناسا، سازمان فضایی آمریکا به عنوان شریک به این پروژه خواهد پیوست و پرتاب ماهواره و تمام ملزومات آن را فراهم خواهد کرد. ناسا به عنوان شریک، به دادههای حاصل از مشاهدات علمی تلسکوپ ماهوارهای نیز دسترسی خواهد داشت. آژانس فضایی اسرائیل مسئول انتقال اولتراست به مرکز فضایی کندی در فلوریدا، محل انجام پرتاب، خواهد بود. اولتراست به مداری بالا (مدار زمینایستا، همان مدار ماهوارههای ارتباطی) پرتاب خواهد شد که امکان حفظ ارتباط ثابت و مداوم با ایستگاه زمینی در اسرائیل را فراهم میکند.
حجم کیهان که در هر لحظه برای اولتراست جهت شناسایی رویدادهای گذرا قابل دسترسی است، ۱۰۰ برابر بیشتر از حجم قابل دسترس برای رصدخانههای موجود در زمین خواهد بود. اولتراست همچنین نور فرابنفش را که از روی زمین قابل اندازهگیری نیست، اندازهگیری کرده و جامعه علمی را در زمان واقعی از رویدادهای گذرا مطلع خواهد کرد.
این ترکیب قابلیتهای انحصاری، امکان مشاهدات بیسابقهای از کیهان را فراهم کرده و به پرسشهای اساسی درباره کیهان، مانند منشأ عناصر سنگین در طبیعت و تأثیر سیاهچالههای عظیم بر محیط اطرافشان، نور خواهد افشاند. این امر همچنین بر تحقیقات نجومی در طیف گستردهای از موضوعات، از جمله منابع امواج گرانشی، ابرنواخترها، ستارههای متغیر و شرارهدار، کهکشانهای فعال و تجمع ستارهها توسط سیاهچالههای عظیم، تأثیر خواهد گذاشت.
اوری اورون، مدیرکل آژانس فضایی اسرائیل در وزارت نوآوری، علم و فناوری، گفت: «علم پیشگام نیازمند فناوری پیشرفته است». الزامات مورد نیاز اولتراست، مانند میدان دید وسیع، حساسیت پیشرفته فرابنفش و کنترل و انتقال داده در زمان واقعی، در خط مقدم فناوری جهانی قرار دارند. صنعت فضایی و آشکارساز اسرائیل قادر به تأمین این قابلیتها است. آژانس فضایی اسرائیل به همکاری خود با ناسا افتخار میکند که نمونه دیگری از مشارکت مستحکم بین آژانسها است و به مشارکت صنایع پیشرفته اسرائیل در توسعه اولتراست افتخار میکند.
دکتر مارک کلمپین، مدیر بخش اخترفیزیک در مقر ناسا، گفت: «ما مفتخریم که به این مشارکت پیوستهایم. این یک تلاش بینالمللی برای کمک به درک بهتر رویدادهای گذرا و داغ در فضا است. اولتراست توانایی حیاتی را برای انجام مشاهدات جدید در زمینه در حال توسعه نجوم چندپیامرسان در زمان واقعی، در اختیار جامعه علمی جهانی قرار خواهد داد».
پروفسور الی واکسمن، اخترفیزیکدان در مؤسسه علوم وایزمن و پژوهشگر ارشد اولتراست، میگوید: «این یک پروژه پیشگامانه است که اسرائیل را در خط مقدم تحقیقات جهانی قرار میدهد». با توجه به سهم عمده این مأموریت در علم، سازمانهای پیشرو بینالمللی، مانند ناسا و مؤسسه تحقیقاتی DESY، به عنوان شریک به پروژه تحت رهبری اسرائیل پیوستهاند. آنها منابع قابل توجهی را در پرتاب و ساخت دوربین در ازای مشارکت فعال و دسترسی به خروجیهای علمی سرمایهگذاری میکنند. این یک مشارکت مبتنی بر علم است.
بخش فضایی صنایع هوافضای اسرائیل (MBT Space Division) در حال ساخت ماهواره است و مأموریت در فضا و همچنین ادغام تلسکوپ ساخته شده توسط شرکت البیت سیستمز الکترواپتیکس – الاوپ (Elbit Systems Electro-optics – Elop) را مدیریت خواهد کرد. مؤسسه DESY در حال ساخت دوربین تلسکوپ است که شامل آشکارسازهای ویژه توسعه یافته توسط شرکت تاور سمیکانداکتور (Tower Semiconductor) برای این مأموریت است.
اولتراست احتمالاً تأثیر گستردهای، علاوه بر اکتشافات علمی واقعی، خواهد داشت. موفقیت این مأموریت، امکان استفاده از ماهوارههای کوچک و نسبتاً ارزان (۹۰ میلیون دلار) برای دستیابی به پیشرفتهای علمی را نشان خواهد داد و راه را برای مأموریتهای مشابه اسرائیلی در آینده هموار خواهد کرد. مشخصات علمی بالای این مأموریت، صنعت فضایی اسرائیل و جایگاه اسرائیل در صحنه بینالمللی را از طریق مشارکت با صنایع و آژانسهای پیشرو در این زمینه تقویت خواهد کرد.
